Bleef in t’oud en veroudrend land

Geen plaats eenmaal meer voor ons kroost

Dan herbloeide op uw grond, o Gij land van Goe Hope

N’ Nieuw Nederland, waar vrijheid en Godsvrucht verpoost

– S.W. Couwenberg

De onderstaande tekst is het eerste deel van een onderzoeksrapport van Stichting Sam.

‘Project Oost-Europa’ – een inleiding
De culturele, demografische en sociaal-economische ontwikkelingen in West-Europa hebben een aantal zakenlieden en academici ertoe gebracht een stichting op te richten die zich bezig houdt met de vraag hoe men als West-Europeaan tijdig aan de naderende chaos kan ontsnappen. Sinds de zomer van 2017 zijn er meerdere scenario’s uitgewerkt vanuit verschillende invalshoeken. Dit verslag zal het definitieve voorstel, een gemeenschap in Roemenië, presenteren en uitvoerig beschrijven.

De stichting heeft voor Roemenië gekozen omwille van de hieronder beschreven voordelen, die in andere Oost-Europese landen ontbreken. Hongarije kent bijvoorbeeld sinds vele jaren een stagnerende economie, Tsjechië en Polen ondergaan momenteel een grote instroom aan immigranten uit andere Europese landen, waardoor de arbeids- en woningmarkt meer gespannen raakt. De Roemeense economie laat bovendien de beste macro-economische ontwikkelingen zien; het is de snelstgroeiende economie in de EU en trekt van de Oost-Europese landen het meeste buitenlandse kapitaal aan.

De stichting nodigt elke lezer uit om geschreven commentaar te leveren. Deze zal dan aan dit document toegevoegd worden.

Roemenië: de demografische en economische constellatie
De val van het communisme en de introductie van de liberale democratie heeft in tegenstelling tot andere Oost-Europese landen, zoals Polen en Tsjechië, tot op vandaag geen succesvolle transitie naar een welvaartsstaat kunnen bewerkstelligen. Dit heeft er onder andere toe geleid dat een groot deel van het economische potentieel onbenut is gebleven. Belangrijker is de demografische crisis die het land sinds vijfentwintig jaar kenmerkt. In dit tijdsbestek zijn reeds 4,5 miljoen inwoners geëimigreerd en is het geboortecijfer tot 1,35 gedaald. Een hoog negatief migratiesaldo en een laag blijvend geboortecijfer zullen ertoe leiden dat rond 2050 de bevolking met 8 miljoen gekrompen zal zijn tot 15 miljoen inwoners– tegen het einde van de eeuw zal het een nieuw dieptepunt van 10 miljoen inwoners hebben bereikt. Een schrijnend probleem dat gepaard gaat met deze crisis, is de ontvolking van het platteland. Deze dorpen bevinden zich zowel in de buurt van de grote steden als op afgelegen plaatsen. De Roemeense regering heeft in 2015 een inventarisatie gemaakt en geconcludeerd dat bij benadering achthonderd dorpen ontvolkt zijn en tien procent van de landbouwgrond niet wordt benut.

Een hooggeplaatste ambtenaar heeft aangegeven dat de huizen en verdere infrastructuur in deze dorpen voor een symbolisch bedrag gekocht kunnen worden, mits de de koper een plan kan presenteren om de lokale economie te stimuleren. Er wordt op dit moment nog onderzocht of dit soort potentiële projecten vanuit de regering gesubsidieerd kunnen worden.

De stichting is voornemens om reeds op korte termijn een dergelijk (weliswaar experimenteel en kleinschalig) project op te pakken.

Struikelblokken maar vooral mogelijkheden
Ondanks de vele economische en politieke problemen, waarvan corruptie één van de meest acute is, wordt het land door veel instellingen beschreven als een ‘opkomende tijger’. Sinds enkele jaren kent het land de snelstgroeiende economie binnen de EU, en heeft de regio Boekarest zich opgewerkt als IT-hub van Zuidoost-Europa. Er zijn vooralsnog veel grondstoffen beschikbaar en de Donau zorgt voor veel handels- en transportmogelijkheden naar de rest van Europa. Tegen 2030 zal (naar verwachting) het bruto nationaal product 1 triljoen bereiken. Daarmee zal het zich opgewerkt hebben als een grote speler binnen de Europese gemeenschap. De mogelijkheden die deze economische groei en demografische krimp bieden, vormen een goede basis voor het vestigen van een gemeenschap.

Vanuit sociaal-economisch perspectief zal dit project voor ondernemers het aantrekkelijkst zijn. Roemenië wordt gekenmerkt door een economisch systeem met lage lonen, lage bedrijfskosten en een zeer ruime arbeidsmarkt. Het strekt daarom ook tot aanbeveling dat de stichting zich op ondernemers, ZZP’ers en bedrijven richt. Deze ’vroege vestigers’ kunnen vervolgens een economische en sociale infrastructuur opbouwen die het voor geïnteresseerden eenvoudiger zal maken zich in het land te vestigen en een bestaan op te bouwen.

Dit was deel 1. Delen 2 en 3 zullen binnenkort verschijnen. Keep your eyes peeled!