Nu we een week aan berichtgeving achter de kiezen hebben, kunnen we veilig vaststellen dat het Bolsonaro-bashen, het consequent afzeiken van de nieuwe president van Brazilië, de nieuwe norm is bij zowel de mainstream media als de publieke omroep.

Dit is om twee redenen onverstandig – zoals ook het kritiekloos ophemelen van Bolsonaro onverstandig zou zijn. Maar first things first: in 2009 maakte ik een uitgebreide studiereis door Brazilië, waarbij ik onder andere door de sloppenwijken van São Paulo trok. Daarnaast bezichtigde ik de natuur en had ik veel contact met de lokale bevolking, omdat ik meereisde met een Braziliaanse.

Qua straatbeeld viel het me op dat er erg veel politie zichtbaar was, maar buiten dat maakten de Brazilianen de indruk van een ontspannen volk. Oké, er waren dan wel corrupte socialisten aan de macht, maar ze maakten zich doorgaans niet druk om politieke kwesties. Ook kreeg ik nergens de indruk van een gepassioneerd nationalistische inslag. Dit maakt het idee dat er uit het niets een ‘fascist’ aan de macht is gekomen – volgens de mainstream media Bolsonaro dus – ronduit absurd.

Waarom dit type berichtgeving de plank misslaat

De eerste reden die deze eenzijdig negatieve berichtgeving zo onzinnig maakt, is dat we de inbedding niet begrijpen. In Brazilië is de criminaliteit zó machtig dat ze de staat overvleugelt; het geweld tussen bendes is dusdanig grootschalig dat de politie er nauwelijks greep op krijgt. Wat ga je doen als een carrière in de drugscriminaliteit meer oplevert dan een loopbaan bij de overheid? Democratisch gekozen leiders bleken keer op keer corrupt, en in een poging om grip op de situatie te krijgen is het onderscheid tussen leger en politie vervlogen. Deze toestand komt qua netto doden overeen met een burgeroorlog, en maakt dat mensen openstaan voor een krachtdadig leiderschap.

Ten tweede is is Brazilië gewoon een economisch machtsblok, een belangrijke handelspartner en zeker bepalend voor heel Zuid-Amerika. Wij Nederlanders kunnen onszelf wel zo post-nationalistisch en kosmopolitisch vinden, zo ‘internationaal georiënteerd’ en ‘open naar de wereld’, maar in de praktijk is eenzijdige negatieve berichtgeving contraproductief. Wat heeft alle Trump-bashing ons bijvoorbeeld opgeleverd? Laat de mainstream media eens lessen trekken!

Ik hoop dat u op 8 december aanwezig zult zijn bij de lancering van mijn nieuwe boek Kerkgangers & Zuilenbouwershieronder leest u er meer over. Wellicht tot dan, waar ik u graag persoonlijk zal begroeten!

Delen via


Lees ook